วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช เดิมชื่อว่า “โรงเรียนช่างถม” ได้จัดขึ้นเมื่อ พ.ศ.2456 ที่วัดท่าโพธิ์ ตำบลท่าวัง อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยมีท่านเจ้าคุณพระรัตนธัชมุนี (ม่วง รตนธชเถร เปรียญ) เจ้าอาวาสวัดท่าโพธิ์ ซึ่งในขณะนั้นเป็นเจ้าคณะมณฑลนครศรีธรรมราชเป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนช่างถม โดยท่านได้มองเห็นความสำคัญของวิชาช่างถมในสมัยนั้นว่า หากไม่คิดจัดตั้งโรงเรียนวิชาประเภทนี้ขึ้นต่อไปภายหน้าศิลปะประเภทนี้อาจจะสูญหายไปจากเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของช่างถมนี้ โดยเฉพาะศิลปะประเภทนี้เคยเจริญรุ่งเรืองมาแล้วในประวัติศาสตร์สมัยกรุงศรีอยุธยา เจ้าพระยานครทุกยุคทุกสมัย ได้ทำนุบำรุงเอาใจใส่เป็นพิเศษ จนมีชื่อเสียงและเกียรติประวัติดีเด่นทั้งในประเทศ และต่างประเทศ จนได้สมญานามว่า“ถมนคร” ในการดำเนินการนั้นท่านเจ้าคุณพระรัตนธัชมุนี (ม่วง รตนธชเถร เปรียญ) เป็นผู้อุปถัมภ์มาโดยตลอด ได้จ้างครูมาทำการสอนโดยบริจาคเงิน (นิตยภัต) ของท่านเป็นเงินเดือนครูต่อมาโรงเรียนช่างถมได้ย้ายสถานที่ และเปลี่ยนชื่อโรงเรียนหลายครั้งด้วยกัน ซึ่งพอสรุปได้ดังนี้
พ.ศ.2456 ชื่อโรงเรียนช่างถม ตั้งอยู่ที่วัดท่าโพธิ์ เปิดสอนวิชาช่างถม หลักสูตร 3 ปี
พ.ศ.2461-2464 ทางราชการได้รวมโรงเรียนช่างถม รวมกับโรงเรียนประจำจังหวัด (โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ซึ่งขณะนั้นตั้งอยู่ที่วัดท่าโพธิ์เช่นกัน)
พ.ศ. 2463 เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนปฐมบริบูรณ์ เปิดสอนวิชาช่างถม หลักสูตร 3 ปี
พ.ศ. 2475 โรงเรียนได้ย้ายมาอยู่หน้าวัดวังตะวันออก ถนนราชดำเนิน เปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนวิสามัญการช่าง” เปิดสอนวิชาช่างถม ช่างไม้ ช่างเย็บเสื้อผ้า และต่อมาเมื่อ พ.ศ.2482 แผนกช่างไม้ ได้ย้ายไปอยู่ที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช (วิทยาลัยเทคนิคนครศรีธรรมราชในปัจจุบันนี้) และ พ.ศ.2482 เช่นกัน แผนกช่างตัดเย็บเสื้อผ้า ก็ได้ย้ายไปอยู่ในบริเวณ วัดพระเงิน ตำบลคลังอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช (วิทยาลัยอาชีวศึกษาจังหวัดนครศรีธรรมราชในปัจจุบัน) ส่วนแผนกช่างถมก็ยังคงอยู่ที่เดิม
พ.ศ.2482 เปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนช่างโลหะรูปพรรณนครศรีธรรมราช” ตั้งอยู่หน้าวัดวังตะวันออกเช่นเดิม โดยรับนักเรียนที่สำเร็จชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เข้าเรียน 3 ปี สำเร็จได้วุฒิประโยคมัธยมศึกษาตอนต้น
พ.ศ.2505 เปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช” และเปิดสอนถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในปี พ.ศ.2516 ได้ย้ายสถานที่ไปอยู่ ณ สถานที่สร้างใหม่ คือบริเวณวัดหอไตร ตำบลนา อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช (สถานที่ปัจจุบัน)
พ.ศ.2519 (1 ตุลาคม 2519) กระทรวงศึกษาธิการ ได้รวมโรงเรียนการช่างนครศรีธรรมราชและโรงเรียนอาชีวศึกษานครศรีธรรมราช และโรงเรียนศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช 3 แห่งเข้าด้วยกัน ใช้ชื่อว่า “วิทยาลัยอาชีวศึกษานครศรีธรรมราช”
พ.ศ. 2522 (1 มกราคม 2522) กระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศแยกวิทยาลัยอาชีวศึกษานครศรีธรรมราช วิทยาเขต 1 เป็นวิทยาลัยเทคนิคนครศรีธรรมราช ส่วนวิทยาเขต 2-3 ยังคงเป็นวิทยาลัยอาชีวศึกษานครศรีธรรมราช
พ.ศ. 2523 (1 มกราคม 2523) กระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศแยกวิทยาลัยอาชีวศึกษานครศรีธรรมราช ออกเป็น 2 วิทยาลัย คือ วิทยาลัยอาชีวศึกษานครศรีธรรมราช และวิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช และตั้งแต่ พ.ศ.2523 เป็นต้นมา วิทยาลัยฯ ได้เป็นที่รู้จักกันแพร่หลาย ในชื่อ วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช จนถึงปัจจุบัน
